Uitgangspunten en motivatie
In een herstructureringsopgave midden in het dorpscentrum van Hallum was ruimte voor tien nieuwe woningen. Deze zijn in de plaats gekomen van een serie geschakelde woningen uit de jaren zeventig van Wonen Noordwest Friesland. Deze oude woningen waren verouderd, voldeden niet meer aan de behoeftes en eisen van deze tijd en pasten ook niet in de stedenbouwkundige structuur op de terp. In samenwerking met het dorp, de gemeente Noardeast-Fryslân en het project Terpen- en wierdenland is een herstructureringsplan voor de noordflank van de terp van Hallum ontwikkeld. Naast vervangende nieuwbouw bestaat dit plan ook uit een herinrichting van de openbare ruimte. Lautenbag Architectuur heeft het architectonische onderdeel in dit plan ontworpen.
Het belangrijkste uitgangspunt voor de nieuwbouw is dat deze aansluiting zoekt bij de bestaande en oorspronkelijke stedenbouwkundige structuur en de architectonische bebouwing die al op de terp van Hallum voorkomt. De nieuwe bebouwing heeft invloed op het ruimtelijk beeld van de terp en moet daarom passen in het overwegende bebouwingsbeeld. Inspiratie is gevonden in de historische bebouwing, echter toegepast op een hedendaagse manier zodat duidelijk wordt dat het een invulling van nu is en daardoor een extra tijdslaag aan de geschiedenis van de Hallumer terp toevoegt.
Kenmerkend voor de noordkant van de Hallumer terp is de radiale padenstructuur. De eerdere bebouwing uit de jaren zeventig negeerde deze structuur. De nieuwe woningen zijn met hun voorkanten juist wel aan deze radialen, Grote Streek en Kleine Streek, gelegen. Het nieuwe woonprogramma bestaat uit tien woningen in de vorm van vijf twee-onder-een-kappers. Het ontwerp is een moderne dorpswoning dat qua schaal en vorm naadloos past binnen de bestaande bebouwing en juist geen projectmatige uitstraling heeft. Iedere plek en situering is namelijk uniek in het stedenbouwbouwkundig plan. Desondanks is toch gezocht naar een zekere gemeenschappelijke vorm en uitstraling. Waardoor er een rustig straatbeeld ontstaat en de woningen betaalbaar blijven. Alle vijf twee-onder-een-kappers hebben in de basis dezelfde constructieve bouwopzet. Die hoofdopzet biedt ruimte aan acht eengezinswoningen, maar juist ook aan twee levensloopgeschikte woningen. Deze laatste hebben een uitbouw vanwege het grotere programma op de begane grond.
Elke twee-onder-een-kapper grenst met één zijkant aan het openbaar gebied en heeft aan deze zijkant vrij zicht vanuit en naar de omgeving. Dit is in het ontwerp benut en benadrukt door deze kopgevel als een extra voorgevel vorm te geven met een voordeur, raamopeningen en accenten in de vorm van vooruitspringende verticale stroken metselwerk. De gehanteerde typologie maakt onderscheid tussen woningen met zo’n voorgevel/kopgevel, type 1 en 1s (gespiegeld) en woningen zonder een dergelijke gevel, type 2. De levensloopgeschikte woning, type 3, is een eigen woningtype. Alle woonkamers zijn aan de voorzijde van de woning gelegen. De twee woningen aan het Kerkpad, type 4 en 5, zijn daarop een uitzondering. Vanwege de grote tuin ligt hier de woonkamer aan de tuinkant.
Architectuur en betekenis
De hoofdvorm van de woningen is geïnspireerd op de bebouwing die al op de terp voorkomt. De nokrichting van daken is parallel met de radiale padenstructuur. De combinatie van zadeldak en schildkap geeft het volume een gerichtheid die het accent van de kopgevels versterkt. De gevels zijn opgetrokken uit gebakken steen in een rode tot bruinrode kleurstelling. De daken zijn voorzien van een keramische dakbedekking in eenzelfde roodbruine tint. Ondanks mogelijke verwijzingen naar de bebouwing in de omgeving, is de overheersende bouwstijl niet historiserend, maar eigentijds. Dit komt tot uitdrukking in de strakke en zorgvuldige detaillering. Er is bijzondere aandacht voor de kozijndetaillering. De diepere neggen dragen bij aan de plasticiteit van de gevel.
De woningen zijn voorzien van moderne installaties zoals balansventilatie en warmtepomp. De zonnepanelen liggen op het achterste dakvlak. De woningen zijn bestemd voor de verhuur.
